Werkblad: schrijf zelf een persoonlijk Sinterklaasgedicht

Wat je nodig hebt

Pak papier of open een leeg document. Je hebt een herinnering, een cadeau en ongeveer twintig minuten nodig. Schrijf eerst gewone zinnen. Rijm komt pas later; anders dwingt een rijmwoord je al snel iets te zeggen wat niet klopt.

Stap 1: kies één klein moment

Denk aan iets wat je samen hebt meegemaakt of vaak ziet. Niet “mijn zus is sportief”, maar bijvoorbeeld: “bij de laatste wandeling wachtte ze boven op de heuvel met mandarijnen voor iedereen.” Een goed vertrekpunt is concreet: waar waren jullie, wat gebeurde er en wat zei of deed iemand?

Noteer drie details en omcirkel het detail dat alleen bij deze persoon past. Laat privézaken, pijnlijke vergissingen en verhalen die niet van jou zijn buiten het gedicht. Bij een kind kies je iets waar het kind met plezier aan terugdenkt.

Stap 2: schrijf de scène zonder rijm op

Voorbeeldnotities: “Mila neemt tijdens de wandeling altijd mandarijnen mee. Vorige keer waaide haar muts bijna weg. Ze ving hem met haar wandelstok. Ze krijgt warme handschoenen.” Dit hoeft nog geen mooie tekst te zijn. Het is het materiaal waaruit je straks kiest.

Stap 3: maak er een klein begin, midden en slot van

Begin: zet de plek of gewoonte neer. Midden: vertel wat er die keer gebeurde. Slot: verbind het verhaal met het cadeau. Laat het cadeau eventueel nog even geheim; een hint maakt de onthulling leuker.

De wandeltocht begon heel fijn,
jij deelde mandarijn voor mandarijn.
Toen kwam de wind, je muts ging mee,
hij waaide bijna naar de zee.

Met wandelstok ving jij hem vlug,
en zette hem toen recht terug.
Sint dacht: na zo’n tocht buitenom,
zijn warme handschoenen welkom.

Dus pak ze uit en trek ze aan,
dan kun je weer op pad voortaan.

In een eerdere kladversie stond “je had al een plan geloofd”. Dat klinkt onnatuurlijk en vertelt niet wat er gebeurde. We hebben die regel vervangen door een zichtbaar moment: de muts waait weg en wordt met de wandelstok gevangen. De regels vlug / terug geven de scène een eenvoudig rijmpaar. Het cadeau volgt logisch uit de wandeling in koud weer.

Stap 4: vind rijm dat bij jouw zin past

Neem eerst het belangrijkste woord aan het einde van een gewone zin: wind, muts, wandeling of warmte. Maak een klein rijmpaar dat de scène verder vertelt. Bij wind passen bijvoorbeeld begin, zin en misschien; bij muts kun je ook het rijm loslaten en een ander woord kiezen. Een gedicht hoeft niet op elke regel te rijmen.

Lees twee regels achter elkaar hardop. Als je een woord alleen gebruikt omdat het rijmt, maar het zelf nooit zou zeggen, herschrijf dan de zin. Ritme en een echt detail zijn belangrijker dan een ingewikkeld rijmpaar.

Invulblad om zelf te gebruiken

• Voor wie schrijf ik dit gedicht?
• Welk klein moment herinner ik me? Wat zag of hoorde ik precies?
• Welk detail maakt dit moment herkenbaar voor deze persoon?
• Wat waardeer ik aan de ontvanger? Schrijf één concrete handeling op.
• Welk cadeau geef ik, en hoe past dat bij de herinnering?
• Welke drie gewone zinnen vertellen begin, midden en slot?

Wil je de vragen invullen of op papier meenemen? Open het invulbare, printvriendelijke werkblad →

Maak van je antwoorden daarna zes tot twaalf regels. Je kunt één rijmpaar toevoegen, de naam één keer noemen en het cadeau in de laatste strofe laten terugkomen. Bij een langer gedicht kun je de herinnering uitbreiden, maar voeg alleen regels toe die het verhaal verder brengen.

Controleer voor je het op het pakje legt

• Klopt elke gebeurtenis echt, of heb ik iets verzonnen?
• Voelt de grap ook prettig als iemand het hardop voorleest?
• Past het cadeau bij de laatste regels?
• Kan ik een regel eenvoudiger zeggen?
• Staan naam en cadeau goed gespeld?

Twijfel je over een plagerige regel, vraag dan iemand die de ontvanger kent om mee te lezen. Een warme, specifieke regel is altijd een goed alternatief. Je kunt ook de gedichtenmaker als startpunt gebruiken en daarna deze stappen volgen om de tekst echt van jezelf te maken.